Inuutissarsiutinik siuarsaaneq pillugu

Aalisarnermik piniarnermillu inuussutissarsiutillit inuussutissarsiornerannik siuarsaaneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. 10, 20. november 2006-imeersoq

Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiutinut tapiissuteqartarneq pillugu inatsimmi nr. 134-mi 28. marts 1984-imeersumi § 1 naapertorlugu aalajangersarneqarpoq:

Kapitali 1
Siunertat

§ 1.

 Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsianik atukkiussinermi tapiinermilu tunngaviusussat pingaarnerit
Ingerlatassatut pilersaarutit, inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsiviusinnaasut

§ 2.

 Ingerlatassatut pilersaarutit tapiiffigineqarsinnaasut

Naalakkersuisut pilersaarutinut makkununnga tapiisinnaapput:
1) Teknikikkut isumannaatsumik nalilerneqartunut, aamma
2) maannakkut siunissamiluunniit inuiaqatigiit aningaasarsiorneranni akilersinnaasutut nalilerneqartunut, aamma
3) tapiiffigineqartoq periarfissaqarpat imminut napatilernissamut. 

Qinnuteqaateqartu, inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisinnaasut

Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiniartup qinnuteqaataata suliarinerani qinnuteqaat ataatsimut isigalugu naliliiffiginiarneqassaaq ilaatigut matuma kinguliini taasat uppernarsisinneqarsimappata:
1) Qinnuteqartoq ingerlatsinikkut aqutsinikkullu pisariaqartinneqartunik piginnaassuseqartoq qulakkeerneqarsimalluni ingerlanniakkaminik imminut akilersinnaasumik ingerlatsisinnaanera inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsinissami piumasarineqartunut naapertuuppata.
2) Ingerlatsinermi aningaasartuutissatut akiliisinnaassutsimullu naatsorsuusiatigut taku-neqarsinnaappat taarsigassarsiat utertinniarlugit akilersorneqarsinnaasut.
3) Qinnuteqartoq nalilinnik pigisaqarnermigut ima ittoq akilersuinissamik pisussaassut-siminik naammassinnissinnaalluni aningaasanik atukkaminik taarsiisinnaassuseqartumik.
4) Takuneqarsinnaappat akuersissummik tunineqarnermut, aalisarnissamik akuerineqarnermut, aalisagartassinneqarnermut pisortanillu akuersissutinut allanut aallartinniakkanullu pisortanit akuersinissamut nalunaarneqarsimasoq peqqussut manna malillugu inuussutissarsiutinik siuarsaanissamut atatillugu taarsigassarsisitsisoqarsinnaavoq.
5) Qinnuteqartoq pilersaarutimi naammassinissaanut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsinissamik piumasaqaatigineqartunik pigisaqarpat.
Imm. 2. Imm.1, nr. 3 malillugu naliliineq pissaaq qinnuteqartup qinnuteqarnerup nalaani aningaasatigut ingerlanera tunngavigalugu. Pissutsit patsisissallit, taamatuttaaq sillimmasii-nermik suliat, eqqartuussivimmi sulianik aalajangiinerit il.il. pissutsit naammassereertinnagit naliliinermut ilaasinnaanngillat.
Imm. 3. Naliliinissamik tunngavik Naalakkersuisut ilasinnaavaat piumasaralugit inuussutissarsiornermut atasumik siusinnerusukkut atorniarnerit Namminersornerullutik Oqartussanilluunniit tapiissutit paasissutissartaannik tunineqarnissamik nalilerniarlugu qinnuteqartup pi-sussaaffini naammassisimanerai.
Imm. 4. Qinnuteqartoq angallammut ataatsimut taamaallaat inuussutissarsiut siuarsarniarlugu taarsigassarsisitsisoqarsinnaavoq. Tamanna atuupportaaq inuk taanna ingerlatseqatigiiffinnik ilivitsumik ilaannakuusumilluunniit arlalinnik piginnittuuppat.

 Qinnuteqartut tapiiffigineqarsinnaasut

§ 5.

§ 6. Qinnuteqartoq, inuussutissarsiutigalugu nutaamik umiatsiaarartaarniarnermini, § 5 malillugu imaassaaq:
1) 18-it 60-illu akornanni ukioqassalluni, aamma
2) tapiiffigineqarnissamik qinnuteqarnini ukiunik marlunnik sioqqullugu inuussutissarsiutigalugu piniartutut aalisartutulluunniit allagarserneqarsimasussaalluni qinnuteqarnermilu nalaani taama allagartaqartussaalluni.

 Kapitali 3

§ 7.

§ 8. § 5 malillugu tapiissutigineqartut inummut qinnuteqartumut taamaallaat ukiut aqqaneq marlunngoraangata tunniunneqarsinnaassapput. Tassalu qinnuteqaateqartoq malittarisassat siusinnerusukkut atuuttut malillugit umiatsiaaqqamik pisinissamut Naalakkersuisunit taarsigassarsilluniluunniit tapiiffigineqarsimaguni, umiatsiaaqqamik inuussutissarsiummik nutaamik pisinissamut akuerineqarsinnaavoq pissarsinermi kingorna ukiut aqqaneq-marluk aatsaat qaangiuppata. § 9.

  utertillugit akilerneqarnerat Inuussutissarsiutigalugu umiatsiaaqqamik nutaamik pisinermut tapiissutit utertillugit akilerneqarnissaat Naalakkersuisut piumasarisinnaavaat imaattoqarsimappat:
1) Tapiissuteqarfigineqartoq ukiuni tulleriinni marlunni inuussutissarsiutigalugu piniartutut aalisartutulluunniit nalunaarsugaasimanngippat.
2) Nalilerneqarpat tapiissuteqarfigineqartup qaammatini kingullerni aqqaneq marlunni inuussutissarsiutigalugu umiatsiaaraq pingaarnertut isertitaminut atorsimanngikkaa.
3) Pisiarineqarsimasut, § 5, imm. 1 malillugu, allamut tunineqarsimappata tapiissutit tigune-ranniit ukiut arfinillit qaangiutsinnagit.
4) Pisiarineqarsimasut, § 5, imm. 1 malillugu, qularnaveeqqusiunneqarsimappata.
5) Tapiissuteqarfigineqartup Naalakkersuisunit, § 21, imm. 3 malillugu, piumaffigineqarluni inuussutissarsiutigalugu umiatsiaaqqap ingerlannerani qaammatini aqqaneq marlunni qaa-ngiuttuni nioqqutissiassanik tunisanut uppernarsaat nassiussimanngippagu.
6) Tapiinissamut piumasarisat atugassarititaasullu allakkut qaangiinnarneqarsimappata.

Inuussutissarsiutigalugu umiatsiaaqqamut tapiissutit

§ 10.

§ 11. Ukiunut aqqaneq marlunnut tapiissutit aningaasartaat nalikillineqartassapput ukiut tamaasa aqqaneq marlorarterummik.
Imm. 2. Tapiissutip utertinneqarnerani, § 10 malillugu, utertitsinissamik piumasaqaat naatsorsorneqassaaq tapiissutit tiguneranniit ukiup nutaap aallartinneranit aqqaneq marlorarterummik ikiliartuaartillugit.

 Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsinermut atugassarititaasut
Taarsigassarsiat ikilisarnerat

§ 12. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat utertinniarlugit akilersorneqarsinnaapput aalajangersimasumik annertussusilinnik akuttoqatigiiaakkanik ernialersukkanillu.
Imm. 2. Naalakkersuisut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat ikilisinniarlugit akileeqataasinnaapput taarsigassarsiallip taarsigassarsiat annertussusiviinik ikiliartortitsinera ilutigalugu. Taarsigassarsiallip ernianik akilersuineranut ikilisitsissutissanik akileeqataasoqarsinnaanngilaq.
Imm. 3. Naalakkersuisut tapiissutissat amerlassusissaat aalajangissavaat taarsigassarsianut piffissaq akilersuiffiusoq najoqqutaralugu. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat akilersornerini akilersuutip 50%-ia angullugu tapiissutigineqarsinnaavoq. Tapiineq taanna pisinnaavoq taarsigassarsisitsinermut isumaqatigiissut malillugu aalajangersimasumik ikilisaaalluni akiliutissaq taarsigassarsisumit akilerneqarsimappat.
Imm.4. Naalakkersuisut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsianut ikilisaatissanut tapiissutit amerlassusissaat atugassarititaasullu allat pillugit malittarisassat aalajangersarsinnaavaat.

 Nammineq aningaasaliissutit

§ 13.

 

Piffissaq akilersuiffiusussaq

§ 14. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsianik piffissaq akilersuiffiusussaq, takuuk § 7, imm. 1, sivisunerpaamik ukiunut tallimanut aalajangersarneqarpoq. Taamaattorli § 7-mi imm.1-imi nr. 1 aamma 2 malillugit taarsigassarsianik piffissaq akilersuiffiusussaq ukiunut qulinut aalajangersarneqarsinnaavoq angallammik sanaqqiineq iluarsaassinerlu kiisalu motoorimik pissarsineq taarsiinerlu annertuujusimappata.

 Qularnaveeqqusiineq

§ 15. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat aalisariummi inuussutissarsiut siuarsarniarlugu taarsigassarsiaqarfiusimasumi qularnaveeqquserneqartassapput. Qularnaveeqqut sapinngisamik pitsaanerpaamik prioriteteqartinneqassaaq.
Imm. 2. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat sapinngisamik pitsaanerpaamik qularnaveeqquserneqarsimassapput, pigisami nalilimmi inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsiviusumiluunniit qularnaveeqqusiinikkut.

 

Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsinermi atugassarititaasut

§ 16. Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsianut ernialiussat naafferartumillu akilersuutit Naalakkersuisunit aalajangersaavigineqartassapput. Tulleriiaakkamik angeqatigiissaakkanik taarsigassarsiat tunniunneqarsinnaapput.
Imm. 2. Naalakkersuisut piumasarisinnaavaat inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat tamarmik utertinneqassasut ima pisoqarpat: Erniaat ikilisaallunilu akiliutaasartut piffissaq eqqorlugu akilerneqanngippata imaluunniit inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsinermut atatillugu piumasareqqaakkat sumiginnarneqarpata.
Imm. 3. Taarsigassarsianik akilersuineq piffissaq eqqorlugu pisarsimassaaq ulloq aki-leeqquneqarnermik kingorna kingusinnerpaamik ullut 30-t qaangiunneranni akilerneqarsimagunik. Tamatuminnga kingusinnerusukkut akiliineq pisimappat aningaasat taarsigassarsiari-neqarsimasut utertinniarneqalissapput taarsigassarsisimasup allakkatigut piumaffigineqarnermi tusarlerneqarnermiluunniit kingorna ullut arfineq marluk qaangiutsinnagit erniat naafferartumillu akilersuutit akilersimanngippagit.
Imm. 4. Naalakkersuisut taarsigassarsisup piffissami aalajangersimasumi akiliinissaa ukiut marluk tikillugit kinguartissinnaavaat imaattoqarsimappat:
1) Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat tamarmiusut nalingisa qularna-veeqqusiussap nalingata 60%-iat sinnerlugu annertussuseqartoq nalilerneqarpat, aamma
2) isumaqartoqarpat akiliisinnaanngikkallarneq sivikitsuinnaasoq.
Imm. 5. Taarsigassarsiallip imm.4 malillugu akilersuinermik kinguartitsinerup kingornatigut piffissami aalajangersimasumi akiligassanik akilersuinini aallarteqqippagu, piffissaq akilersuiffiusussaq piffissat aalajangersimasut kinguartitsivigineqarsimasut amerlaqataannik sivitsorneqassaaq.
Imm. 6. Ukiunit marlunnit amerlanerusunik akilersuinissamik sivitsuisinnaanermik Naalakkersuisut akuersisinnaapput immikkut ittunik pisoqartillugu.

 

§ 17. Taarsigassarsiat ernialersorneqarnerat unitsinneqassaaq taarsigassarsiat sumiginnar-neqarsimanerannik pissuteqartumik Naalakkersuisut taarsigassarsisitsineq taamaatitippassuk.
Imm. 2. Taarsigassarsiat taamaatitinneqarpata, akiitsut ikilisarnissaannut Naalakkersuisut ukiumoortumik tapiissuteqartarsinnaapput, aningaasat qaammatit aqqaneq marluk kingulliit ingerlanerani taarsigassarsialimmit akilerneqarsimasut amerlaqataannik.

 Isumakkeerinninneq

§ 18. Peqqussut manna imaluunniit inuussutissarsiutinut tapersiisarneq pillugu malittarisassat siusinnerusukkut atuuttut malillugit taarsigassarsiat ukiup qaammatisiuteqarfiusup naane-ranit ukiut tallimat ingerlareerpata Naalakkersuisut akiligassat ilaat isumakkeerinnissutigisinnaavaat. Akiligassat 150.000 kruuninit ikinninngorlugit isumakkeerinnissutigineqarsinnaanngillat.
Imm. 2. Taamaallaat isumakkeerinnittoqarsinnaavoq naatsorsuutigineqarpat taarsigassarsiallip akiligassat tamakkerlugit ukiuni qaninnerni tamakkiisumik utertillugit akilersinnaanngippagit.
Imm. 3. Taarsigassarsiallip imm. 2 malillugu akiliisinnaassuseqarnera ukua tunngavigalugit nalilerneqassaaq:
1) Akiitsut amerlassusiat.
2) Taarsigassarsisup inoqutaasalu aningaasaateqassusiat.
3) Taarsigassarsisup inoqutaasalu maannakkut isertitaat siunissamilu isertitassaat.
4) Taarsigassarsiallip ukiui.
Imm. 4. Naalakkersuisut imm. 1 soqutiginagu akiligassat sinneri tamaasaluunniit ukiut qulit qaangiunneranni isumakkeerinnissutigisinnaavaat, tamatumanili tunngaviussaaq taarsigassarsialik akiliisinnaassuserigunakkani naapertorlugu annertussusilimmik akiligassanik akilersuisimappat.
Imm. 5. Taamaallaat inuit isumakkeerinniffigineqarsinnaapput.

 

Taarsigassarsianik allanngortitsineq

§ 19. Naalakkersuisut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiaareersut taarsigassarsianut nutaanut allanngortissinnaavaat piffissami aalajangersimasumi akilersuiffissaq pigisap nalillip taarsigassarsiarititanut tunngasup piunissaa sinneruttutut naatsorsuutigineqartoq sinnernagu, imaassimappat
1) inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiaareersut ukiut tallimat sinnerlugit ingerlareersimappata, aamma
2) nalilerneqarpat taarsigassarsiallip tamatuma kingornatigut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat nutaat utertillugit akilersornissaat sapissanngikka.

 

Akiligassallit nikinnerat

§ 20. Taarsigassarsiallip peqqussut manna imaluunniit inuussutissarsiutinut tapersiisarneq pillugu malittarisassat siusinnerusukkut atuuttut malillugit taarsigassarsisimasup taarsigassarsiniartumut nutaamut taarsigassarsiaminik tunniussisinnaanera Naalakkersuisut akuerisinnaavaat, taarsigassarsiniartup nutaap pigisat nalillit taarsigassarsiaritinnerinut tunngaviusut tiguppagit taarsigassarsiaqalersullu nutaap inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsi-sinnaassaguni piumasaqaataasut naammassisimappagittaaq. 

Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsianik tapiissutinillu utertitsilluni akiliineq§ 21. §§ 10 aamma 16, imm. 2 malillugit inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsineq taamaatinniarlugu Naalakkersuisut aalajangiisinnaapput, inuit ingerlatseqatigiiffiilluunniit tunngavissaqanngitsumik peqqussut manna iluaqutigalugu taarsigassarsianik tapiissutinilluunniit pisimappata.
Imm. 2. §§ 10 aamma 16, imm. 2 malillugit inuit ingerlatseqatigiiffiillu inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitaasimasut tapiiffigineqarsimasulluunniit aningaasatigut ingerlanermik allanngornerinik pingaaruteqartunik Naalakkersuisunut nalunaaruteqarnissamik pisussaaffeqarput. Naalakkersuisut pineqartut taakku piumasaqarfigisinnaavaat aningaasaqarnerminnut tunngasunik uppernarsaatinik tuneqqullutik.
Imm. 3. Naalakkersuisut inuk umiatsiaararsiniarnermut tapiiffigineqarsimasoq piumasaqarfigisinnaavaa qaammatini ingerlareersuni aqqaneq marlunni umiatsiaaqqamik pisami tu-niniarnerinut uppernarsaatinik nasseqqullutik.

 Kapitali 5

Ataatsimut aalajangersakkat

§ 22. Naalakkersuisut Inatsisartut peqqussutaata allaffissornikkut aqunneqarnera pillugu malittarisassanik erseqqinnerusunik aalajangersaasinnaapput, taamatuttaaq makku pillugit malittarisassaliorsinnaallutik:
1) Inuussutissarsiutit suut ingerlatassatullu pilersaarutit suut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsivigineqarsinnaasut.
2) Nunap ilaani sumiiffiit sorliit Naalakkersuisut inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsisitsiffigisassaneraat.
3) Inuussutissarsiutit siuarsarniarlugit taarsigassarsiat ikilisarnerinut tapiissutinik aalaja-ngersaasarnerit.
4) Ilinniartitaanermut, aningaasaqarnermut teknikkimullu tunngatillugu qinnuteqaateqartunut ingerlatassatullu pilersaarutinut piumasaqaatit.
6) Peqqussutip allaffissornikkut aqunneqarnera, tassani aamma kommunit peqataanerat.

Ikaarsaariarnermi atortuulersitsinermilu aalajangersakkat

§ 23. Inatsisartut peqqussutaat manna atuutilerpoq 1. januar 2007.
Imm. 2. Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 12 12. december 1984-imeersoq inuussutissarsiutinik tapiinermut tunngasoq ataannassaaq peqqussut manna naapertorlugu nalunaarummik taarserneqarserluni imaluunniit atorunnaarserneqarserluni una Inatsisartulluunniit peqqussutaat allat aallaavigalugit.
Imm. 3. Piumasarisat Inatsisartut peqqussutaat nr. 4 20. november 1984 inuussutissarsiutinut tapersiisarneq malillugu aamma Inatsisartut peqqussutaat nr. 10 12. november 2001 aalisarnermut, piniarnermut nunalerinermullu tapersiisarnernut tunngasoq malillugu suli atasut allaffissornikkut aqunneqartuarallassapput atukkiinerit pineranni aalajangersakkat atuuttut najoqqutaralugit.
Namminersornerullutik Oqartussat, ulloq 20. november 2006


Hans Enoksen                                                                               Finn Karlsen