KL
DA
EN

KATTUFFIK

Ataqqinartut aalisartut piniartullu

Ukiut 1000-t missaat matuma siorna siuaasatta ataqqinartut Inuit qajaq aammalu umiaq immakkut angallatigilerpaat. Taamaalillunilu imaani uumasunik aammalu aalisakkanik inuuniuteqarneq Nunatsinni Issittumi tunngavissinneqarpoq. Pingaartumillu qajaq ukiorpassuarni, allaat 1900-kut qiteqqunnerat  tikillugu inuiaat Issittormiut inuuniarnerminni pinngitsoorsinnaasimanngilaat.Naluneqanngilaq 1600-ikkunnili nunat allamiut umiarsuaat nunatta imartaanut aalisariarlutillu piniariartarsimasut. 1900-ukkut ingerlaneranni aalisarnerup inuiaqatigiinnut pingaaruteqaleraluttuinnarnera ersarissigaluttuinnalersimavoq. Nunatsinnilu inuussutissarsiornikkut ullut nutaat alloriarfiulerput aalisariuteqarneq ineriartortinneqalermat.

Sorsunnersuullu aappaata kingorna Nunatsinni aalisartut piniartullu peqatigiiffii siulliit pilersinneqarput. Taamanili Nunatsinni aalisartutut piniartutullu inuussutissarsiuteqarneq ilungersunartuummat, Nunatsinnilu pisortanit nuna tamakkerlugu kattuffeqalernissaq tapersersornartinneqarluni ilalersorneqarmat, aalisartut piniartullu sinniisaat sineriammeersut Nuummi katersuutereerlutik aaliangerput nuna tamakkerlugu aalisartut piniartullu kattuttariaqartut.

Taamaalillunilunilu ukiut 60-it matuma siorna,  juunip 12-ni, 1953, Nunarput tamakkerlugu Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Peqatigiiffiat, KNAPP,  pisortatigoortumik aallartinneqarluni nalunaa-rutigineqarpoq.  Taamanilu aalisarnerup inuussutissarsiutigineqarnerata taamaasilluni piorsarneqarnera ineriartortinneqalerpoq aalisakkariviillu sineriammi pilersiortorneqalerlutik. Tassalu taamaalilluni aalisartut piniartullu kattuffiata, kingorna 1985-mi KNAPK-mik taaguuserneqartup, inuiaqatigiinnut kalaallinut sullissinera taamanili aallarnerneqarpoq. Maannamullu taamatut Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiata ineriartornera inuiaqatigiinnullu kiffartuussisuunera atuuppoq.

Nunarput sineriassuarpullu angeqaaq, inuunermilu atugassarititaasut assigiinngissinnaaqalutik. Taamaasillunilu naalakkersuinermi aqutsisunik, pisortanik aammalu aalisakkanut piniakkanullu tunitsivinnik suleqateqarnermi qitiusumik kattuffeqartuarnissaq pisariarluinnartuuvoq. Taamaalillunilu Nunatsinni sinerissap qanittuani avataanilu aalisarnerup ineriartorneranut KNAPK pingaarutilerujussuarmik inissisimavoq. Pinngortitaq imaannaangitsoq peqqarniissinnaasorlu, aammali saamasumik kiinnertuartuusoq, inuunitsinni suli tunngaviullunilu naalagaavoq.

KNAPK ukiuni atuunnermini ullunut allanngoriartortunut ingerlaatsimigut naleqqussartuartuusimavoq. Ukiunilu massakkut nutaalianngoraluttuinnartuni aalisakkerinermi, aalisakkanik niiveruteqarnermi, imaatigullu inuussutissarsiornermi Nunatta nammineq iluani, aammalu Nunarsuarmi, piumasaqaatit malitassallu nutartertuartut malinniartillugit kattuffiup nutarsartuarnissaa pingaaruteqarluinnarpoq,

KNAPK-p Siulersuisuunerisa pingaartilluinnarpaat Kattuffiup ilaasortaminik, aalisartunik piniartunillu qitiusumik sullissinermigut allattoqarfeqarnermigullu qaffasissumik inissisimalluni sullissisuunissaa. Siunissamilu qulernanngillluinnarpoq kattuffik KNAPK pisariaqartinneqartuartussaavoq.

KNAPK-p 60-liinerani sineriassuatsinni ilaasortavut Immikkoortortaqarfiit, aalisartut piniartut, inuiaqatigiillu qamannga pisumik KNAPK-mi Siulersuisuunerit sinnerlugit pilluaqquvakka. Siunissarsi qaamasuugili.

Ikinngutinnersumik inuulluaqqusillunga

Leif FontaineSiulittaasoq.